Thống kê truy cập

Trực tuyến : 2019
Đã truy cập : 63206392

Chiến lược bền vững cho phát triển kinh tế trang trại

12/05/2022 08:23 Số lượt xem: 25

Kinh tế trang trại đã và đang khai thác, tận dụng được những tiềm năng, lợi thế về đất đai của từng vùng, từng địa phương, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng Nông thôn mới (NTM) nâng cao, NTM kiểu mẫu gắn với phát triển đô thị. Thực tiễn đã chứng minh vai trò, vị trí quan trọng của kinh tế trang trại trong phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại. Để hình thành các vùng trang trại chuyên canh, thích ứng với thời đại công nghệ 4.0 rất cần chiến lược bền vững theo hướng hỗ trợ, thúc đẩy, giúp người nông dân làm giàu trên chính đồng đất của mình, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị.

Bài 1: Đánh thức tiềm năng kinh tế trang trại

Thực tế đã chứng minh kinh tế trang trại là một trong những hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến trong nông nghiệp, là một trong những điều kiện tiên quyết để hình thành vùng hàng hóa và ứng dụng công nghệ cao, tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân. Việc khơi dậy, phát huy hiệu quả của khu vực kinh tế trang trại cần nhiều giải pháp đồng bộ, xác đáng từ cơ chế, chính sách hỗ trợ của nhà nước.

Trang trại nuôi cá thâm canh của ông Ngô Xuân Trường (Quảng Phú, Lương Tài).

Hạt nhân xây dựng nông nghiệp hàng hóa

Đến nay, toàn tỉnh có 2.846 cơ sở sản xuất theo mô hình kinh tế trang trại. Trong đó 195 trang trại đủ tiêu chí theo quy định, gồm 50 trang trại trồng trọt, 86 trang trại chăn nuôi, 38 trang trại thủy sản và 21 trang trại tổng hợp. Theo kết quả rà soát của Chi cục Phát triển Nông thôn năm 2021, tổng doanh thu của các trang trại đạt 1.096,84 tỷ đồng; lợi nhuận đạt 117,57 tỷ đồng, lợi nhuận bình quân 602,94 triệu đồng/trang trại. Đối với sản phẩm từ trồng trọt, tổng sản lượng rau, củ đạt 3.947 tấn, tăng 555 tấn so với năm 2020; sản lượng lợn thịt đạt 10.071 tấn, tăng 143 tấn; sản lượng thịt gia cầm đạt 793 tấn, tăng 74 tấn; sản lượng cá thịt đạt 5.124 tấn, tăng 74 tấn. Điều này cho thấy kinh tế trang trại có sự tăng trưởng rõ rệt, là hạt nhân cho việc đẩy mạnh tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa.
Nhờ sự phát triển nổi bật, mô hình kinh tế này thu hút và tạo việc làm cho nhiều lao động. Thống kê tại 195 trang trại có 2.137 lao động, trong đó, lao động thường xuyên 1.063 người, lao động thời vụ 1.077 người. Số lao động bình quân 1 trang trại là 11 người, tạo thu nhập 6,5 triệu đồng/người/tháng.

Phát triển kinh tế trang trại mở ra hướng làm ăn mới thu hút đông đảo hộ nông dân tham gia, hình thành đội ngũ nông dân năng động, dám nghĩ, dám làm, đoàn kết gắn bó, hợp tác kinh tế giữa các chủ trang trại với nhau và giữa các trang trại với hợp tác xã, doanh nghiệp. Xu hướng hợp tác giữa chủ trang trại với người lao động làm thuê và giữa các trang trại với nhau ngày càng tăng. Nhiều trang trại áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất như: Chăn nuôi an toàn sinh học, trồng rau, hoa cao cấp trong nhà lưới, trồng trọt, chăn nuôi theo hướng VietGAP, thực hiện cơ giới hóa trong các khâu sản xuất… cho giá trị kinh tế cao và bảo vệ môi trường sinh thái.

Từ những hạt nhân là các trang trại, Bắc Ninh hình thành được nhiều vùng chuyên canh, sản xuất hàng hóa quy mô lớn như 263 vùng sản xuất lúa với quy mô từ 5 ha trở lên; 71 vùng rau, màu như vùng cà rốt tại Gia Bình, Lương Tài; khoai tây Quế Võ, Yên Phong; Bí xanh, bí đỏ Gia Bình, Lương Tài; rau xanh an toàn tại Từ Sơn, Tiên Du, Thuận Thành, Yên Phong,…; 9 vùng sản xuất hoa, cây cảnh tập trung, tổng diện tích 180,7 ha; 20 vùng, cơ sở sản xuất cây ăn quả tập trung như vùng chuối được cấp giấy chứng nhận VietGAP tại Cảnh Hưng (Tiên Du), mô hình cam Đường canh, cam Vinh (Thuận Thành), bưởi Diễn, chuối, ổi, táo (Tiên Du), bưởi Da xanh (Lương Tài).

Về chăn nuôi có vùng nuôi lợn tập trung tại các xã Lạc Vệ, Tân Chi, Cảnh Hưng (Tiên Du), Gia Đông, Nghĩa Đạo, Đình Tổ (Thuận Thành), Văn Môn (Yên Phong), Lai Hạ (Lương Tài); vùng chăn nuôi gia cầm tại Hòa Tiến (Yên Phong), Tương Giang, Tân Hồng (Từ Sơn), Lạc Vệ (Tiên Du), Phú Hòa (Lương Tài), Ninh Xá (Thuận Thành); Vùng chăn nuôi bò sữa, bò thịt tại Cảnh Hưng (Tiên Du), Đình Tổ, Gia Đông (Thuận Thành); Chi Lăng, Đào Viên (Quế Võ); 167 vùng nuôi cá trong ao đất tập trung (quy mô 10 ha trở lên), tổng diện tích 3.229 ha; 22 vùng nuôi cá lồng trên sông cho năng suất đạt 4-6 tấn/lồng (1 lồng 36m2 cho năng suất tương đương với 1ha trong ao đất) tập trung tại các huyện Gia Bình, Lương Tài, Quế Võ, Thuận Thành...

Tiếp sức cho kinh tế trang trại

Mặc dù đã có những trang trại bước đầu tiếp cận được chính sách hỗ trợ của nhà nước, tuy nhiên, sự tác động của các yếu tố thời tiết, dịch bệnh, thị trường khiến cho nhiều trang trại khó bứt phá, thậm chí làm ăn thua lỗ trong suốt thời gian dịch COVID-19 bùng phát. Ngoài ra, việc phát triển kinh tế VAC, trang trại ở một số nơi mang tính tự phát, chưa có quy hoạch, chưa gắn quy hoạch với sản xuất chung; còn thiếu kiến thức về khoa học kỹ thuật, quản lý kinh tế, các mô hình sản xuất còn nhỏ lẻ cũng khiến cho khu vực kinh tế trang trại chưa phát huy hết tiềm năng, vị thế vốn có của mình.

Trang trại nuôi lợn an toàn sinh học của hộ ông Phạm Công Huân (Lai Hạ, Lương Tài).

Để đạt được mục tiêu xây dựng các trang trại hiện đại, phù hợp với nền nông nghiệp hàng hóa, các ngành, địa phương cần tăng cường công tác quản lý nhà nước và tạo cơ chế cho lĩnh vực trang trại. Trong đó, cần tập trung rà soát lại quy hoạch, thực hiện điều chỉnh, bổ sung quy hoạch các vùng phát triển kinh tế trang trại. Công bố quỹ đất có thể giao hoặc cho thuê; khuyến khích các hộ dồn ô đổi thửa, chuyển nhượng hoặc cho thuê ruộng đất tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất phát triển kinh tế trang trại.

Là một trong những người mạnh dạn cải tạo khu đồng trũng ở thôn Bồng Lai (Lai Hạ, Lương Tài) từ năm 2015, anh Phạm Công Huân xây dựng hệ thống chuồng kín diện tích 500 m2 nuôi lợn đẻ theo phương thức hiện đại. Đến nay, anh thuê đất ở nhiều địa phương để mở rộng diện tích trang trại hơn 9 ha với tổng đàn 100 con lợn nái, 1.000-2.000 con lợn thịt, 50 lồng cá... Số tiền đầu tư lên đến 15 tỷ đồng. Anh Huân chia sẻ: “Việc thu gom đất để cải tạo và sản xuất là một quá trình gian nan. Tới thời điểm này, hầu hết diện tích thuê để làm trang trại chủ yếu là giao dịch viết tay giữa tôi và các hộ dân, vì thế, không thể thế chấp vay mượn ngân hàng, khiến cho việc xoay sở nguồn vốn duy trì, mở rộng quy mô trang trại càng khó. Tôi rất mong muốn được nhà nước hỗ trợ về thủ tục đất đai, để yên tâm đầu tư”.

Cùng chung nỗi niềm, anh Ngô Xuân Trường, một hộ nuôi cá thâm canh quy mô lớn tại thôn Phú Thọ (Quảng Phú, Lương Tài) cho biết: “Kể từ khi chuyển đổi quy trình sản xuất theo hướng VietGap, các hộ nuôi cá đều kỳ vọng sẽ kết nối được với các mối tiêu thụ ổn định, sản lượng lớn. Tuy nhiên đường vào khu nuôi trồng vẫn là đường đất rất khó đi lại, nhất là mùa mưa. Nhằm tạo thuận lợi cho giao thương, chúng tôi hy vọng sẽ được Nhà nước hỗ trợ đầu tư về hạ tầng như đường giao thông, hệ thống điện, kênh mương…”.

Ngoài ra, hầu hết các trang trại đều có nguyện vọng tiếp cận được các nguồn vốn, nhất là nguồn vốn vay ưu đãi đi kèm hỗ trợ thủ tục hồ sơ. Để phát triển kinh tế trang trại theo hướng chất lượng cao, cần đào tạo, nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng điều hành sản xuất kinh doanh và chuyên môn kỹ thuật cho các chủ trang trại và lao động trong trang trại. Tổ chức liên kết với các viện, trung tâm nghiên cứu và các doanh nghiệp tiên tiến để đưa giống cây, con mới có giá trị kinh tế cao, phù hợp với các điều kiện thổ nhưỡng, đất đai, khí hậu của từng địa phương.
Về lâu dài, cần tăng cường thông tin về thị trường để định hướng cho các trang trại sản xuất theo nhu cầu. Đẩy mạnh công tác quảng bá, giới thiệu, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu cho các sản phẩm chủ lực, đặc trưng của địa phương gắn với chương trình OCOP. Thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến, bảo quản và tiêu thụ nông sản, liên kết với trang trại để xây dựng các chuỗi sản phẩm có giá trị gia tăng cao, quản lý an toàn thực phẩm.
Tin rằng với sự trợ lực kịp thời, hiệu quả từ chính sách, kinh tế trang trại sẽ có những bước đi đột phá, trở thành động lực mũi nhọn trong phát triển nền nông nghiệp hàng hóa, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Hoài Anh - Huyền Thương
Nguồn: Báo Bắc Ninh